သင်္ဘောပေါ်က Deck Department ဖွဲ့စည်းပုံ — Cadet ကနေ Captain အထိ
Deck Department Structure
အကျဉ်းချုပ်
- သင်္ဘောတစ်စီးရဲ့ Deck Department က သင်္ဘောကို မောင်းနှင်တာ၊ ကုန်တင်ကုန်ချတာနဲ့ သင်္ဘောပေါ်က ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူတဲ့အဖွဲ့ပါ။
- Captain က အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အောက်မှာ Officer တွေနဲ့ Rating တွေ အဆင့်ဆင့်ရှိပါတယ်။
- Cadet အနေနဲ့ ပထမဆုံး သိရမှာက ကိုယ်က ဘယ်သူ့လက်အောက်မှာ၊ ဘယ်တာဝန်ကို ဘယ်သူ့ကိုမေးရမလဲဆိုတာပါပဲ။
ဖွဲ့စည်းပုံ အကျဉ်း
Captain (Master) ├── Chief Officer (Chief Mate) ├── Second Officer (2nd Mate) ├── Third Officer (3rd Mate) ├── Deck Cadet └── Bosun ├── Able Seaman (AB) └── Ordinary Seaman (OS)
သင်္ဘောအမျိုးအစား၊ အရွယ်အစားပေါ်မူတည်ပြီး လူဦးရေ အနည်းငယ် ကွာနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ သင်္ဘောကြီးတွေမှာ Second Officer နှစ်ယောက် ပါတတ်ပါတယ်။
Officer များ — တာဝန်အလိုက်
Captain (Master) — သင်္ဘောရဲ့ အကြီးဆုံး
- သင်္ဘောတစ်ခုလုံးရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ ကုန်၊ သင်္ဘောသားတွေအတွက် နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ပေးသူ
- ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်တွေ၊ ကုမ္ပဏီနဲ့ အဓိက ဆက်သွယ်သူ
- ရာသီဥတု၊ လမ်းကြောင်း၊ ဆိပ်ကမ်းဝင်ထွက်လို အရေးကြီးဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ်တယ်
Chief Officer (Chief Mate) — Captain ရဲ့ လက်ထောက်
- ကုန်တင်ကုန်ချ (cargo operation) ရဲ့ အဓိက တာဝန်ခံ
- သင်္ဘောပေါ်က ဘေးကင်းရေးပစ္စည်း၊ lifeboat, firefighting equipment တွေ စစ်ဆေးထိန်းသိမ်းတာ
- Deck အဖွဲ့ရဲ့ နေ့စဉ် အလုပ်စီမံတာ၊ Bosun ကို ညွှန်ကြားတာ
Second Officer (2nd Mate)
- လမ်းကြောင်းစီစဉ်တာ (passage planning) — chart, ECDIS ပြင်ဆင်တာ
- Navigation ပစ္စည်းတွေ စစ်ဆေးတာ
- ပုံမှန်အားဖြင့် 12:00–16:00 နဲ့ 00:00–04:00 watch ယူတတ်တယ် (သင်္ဘောပေါ်မူတည်ပြီး ကွာနိုင်တယ်)
Third Officer (3rd Mate)
- Life-saving appliance (LSA) နဲ့ fire-fighting appliance (FFA) ထိန်းသိမ်းတာ
- ပုံမှန်အားဖြင့် 08:00–12:00 နဲ့ 20:00–00:00 watch ယူတတ်တယ်
- Drill တွေ စီစဉ်တာ၊ သင်္ဘောသားတွေကို safety training ပေးတာမှာ ပါဝင်တယ်
Rating များ — လက်တွေ့ အလုပ်အဖွဲ့
Bosun
- Deck rating တွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်
- Chief Officer ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း နေ့စဉ် deck အလုပ် — ဆေး၊ ကြိုး၊ သန့်ရှင်းရေး၊ ထိန်းသိမ်းရေး — ကို စီမံတယ်
- Mooring, anchoring လုပ်ငန်းတွေမှာ အတွေ့အကြုံအရှိဆုံး လက်တွေ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်တတ်တယ်
Able Seaman (AB)
- Bridge watch မှာ lookout လုပ်တာ၊ helm ကိုင်တာ
- Mooring, cargo လုပ်ငန်းတွေမှာ အဓိက လုပ်အားဖြစ်တယ်
- Deck ထိန်းသိမ်းရေးအလုပ်တွေ လုပ်တယ်
Ordinary Seaman (OS)
- အခြေခံအဆင့် rating — သန့်ရှင်းရေး၊ ဆေး၊ ကြိုးကိုင်အကူအညီတွေက စတယ်
- အတွေ့အကြုံရလာတာနဲ့ AB ဖြစ်ဖို့ စာမေးပွဲနဲ့ sea time လိုအပ်တယ်
Deck Cadet — လူသစ်အတွက် တကယ်သိရမှာတွေ
Cadet က officer ဖြစ်ဖို့ သင်ယူနေတဲ့သူပါ။ စာအုပ်ထဲက သီအိုရီတင်မဟုတ်ဘဲ၊ သင်္ဘောပေါ်က လက်တွေ့ကို လေ့လာရပါတယ်။
- ပထမရက်တွေမှာ: သင်္ဘောတစ်ခုလုံးကို လျှောက်ကြည့်ပါ — muster station, lifeboat, fire station, escape route တွေကို အရင်မှတ်ပါ
- Watch မှာ: Officer ကို မေးဖို့ မကြောက်ပါနဲ့။ မသိဘဲ မှန်းလုပ်တာက မေးတာထက် အန္တရာယ်ပိုများတယ်
- Logbook: ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အလုပ်၊ သင်ခဲ့တာတွေကို နေ့စဉ် မှတ်ပါ — နောက်မှာ certificate အတွက် လိုပါတယ်
- Rating တွေဆီက သင်ပါ: Bosun နဲ့ AB တွေဆီမှာ လက်တွေ့ပညာအများကြီးရှိတယ်။ ရာထူးနိမ့်လို့ အထင်သေးလို့မရဘူး
⚠ အဖြစ်များသော အမှားများ
- မသိဘဲ မှန်းလုပ်တာ — မသေချာရင် မေးပါ။ သင်္ဘောပေါ်မှာ မေးတာက ရှက်စရာမဟုတ်ဘူး၊ မှားတာက အန္တရာယ်ပါ
- Safety ပစ္စည်းနေရာကို မမှတ်မိတာ — အရေးပေါ်ဖြစ်မှ ရှာနေရင် နောက်ကျပြီ။ ပထမပတ်ထဲမှာ အကုန်မှတ်ထားပါ
- Watch မှာ အိပ်ငိုက်တာ / ဖုန်းသုံးတာ — lookout တာဝန်က သင်္ဘောရဲ့ မျက်လုံးပါ။ တစ်စက္ကန့်လောက် လစ်ဟာတာတောင် အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်
✅ စစ်ဆေးရန်စာရင်း
ရင်းမြစ်: အထွေထွေ အချက်အလက် — IMO STCW Convention အရ deck department ဖွဲ့စည်းပုံ၊ သင်္ဘောအမျိုးအစားနဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ SMS (Safety Management System) ပေါ်မူတည်ပြီး တာဝန်အနည်းငယ် ကွာနိုင်ပါတယ်ဒီဆောင်းပါးက အထွေထွေ ရှင်းပြချက်ဖြစ်ပြီး၊ တရားဝင် သင်တန်း ဒါမှမဟုတ် ကုမ္ပဏီညွှန်ကြားချက်ကို အစားမထိုးပါဘူး။ သင်္ဘောပေါ်မှာ ကိုယ့်ကုမ္ပဏီရဲ့ SMS နဲ့ Captain ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်က အတည်ပါနောက်ဆုံးပြင်ဆင်သည့်ရက်: 2026-10-27